TARİHTE BU AY- OCAK

01 Ocak 1929: Millet Mektepleri açıldı.
01 Ocak 1929: Kemalist devrimin öncelerinden ve Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati (35) hayatını kaybetti.
01 Ocak 1936: İlk yılbaşı tatili.
01 Ocak 1941: Behice Boran’ın çıkardığı aylık fikir ve sanat dergisi (Yurt ve Dünya)’nın ilk sayısı çıktı
01 Ocak 1959: Küba Devrim günü.

02 Ocak 1981: Türk folklör araştırmacısı ve masalcı Eflatun Cem Güney hayatını kaybetti.
02 Ocak 2009: İP üyesi Halil Oyman hayatını kaybetti.

03 Ocak 1922: Mersin’in Fransız işgalinden kurtuluş günü.
03 Ocak 1930: Atatürk, Mili İktisat ve Tasarruf Cemiyeti’ne ilk üye oldu.
03 Ocak 1961: Basın İlan Kurumu kuruldu.

04 Ocak 1963: Müzik adamı derlemeci Muzaffer Sarısözen (64) hayatını kaybetti.
04 Ocak 1991: Zonguldak’ta ‘Büyük Madenci Yürüyüşü’ başladı.

05 Ocak 1921: Adana’nın kurtuluşu.
05 Ocak 1921: Çerkez Ethem, Yunan ordusuna sığındı.
05 Ocak 1930: SSCB’de tarımda kollektivizm başladı.
05 Ocak 1953: Karikatürist Ramiz Gökçe hayatını kaybetti.
05 Ocak 1972: Atatürk’ün Dışişleri Bakanı Dr. Tevfik Rüştü Aras (89) hayatını kaybetti.
05 Ocak 1973: Şair yazar Arif Nihat Asya (70) hayatını kaybetti.

06 Ocak 1967: Vietnam Savaşı başladı.
06 Ocak 1969: ODTÜ’yü ziyaret etmek isteyen ABD’nin Ankara Büyükelçisi Robert Commer’in arabası devrimci öğrenciler tarafından yakıldı.
06 Ocak 1991: Besteci, müzik adamı, ilk Türk operası Özsoy’un yazarı A. Adnan Saygun (83) hayatını kaybetti.
06 Ocak 2013: ‘Ağır Roman’ yazarı Metin Kaçan intihar ederek hayatına son verdi. (Cesedi 18 Ocak günü bulundu.)

07 Ocak 1946: Demokrat Parti kuruldu.
07 Ocak 2015: Paris saldırısı: Hazreti Muhammed’in karikatürünü çizdiği iddiasıyla, Fransa’nın başkenti Paris’te 3 kişilik silahlı bir grup, Charlie Hebdo mizah dergisine silahlı saldırıda bulundu. Saldırı sonucu derginin genel yayın yönetmeni ve 3 karikatüristi ile, 6 çalışanı hayatını kaybetti. Saldırganlara müdahale eden polisten de iki kişi hayatını kaybetti. 3 gün süren 3 ayrı saldırıda toplam saldırganlar dahil 17 kişi öldü. Olay büyük yankı yarattı. Gazetecilerin cenazesine 1,5 milyon Fransız ve 44 ülkeden devlet başkanı katıldı.

08 Ocak 1933: 1. Beş Yıllık Kalkınma Planı kabul edildi.
08 Ocak 1996: Evrensel gazetesi muhabiri Metin Göktepe (27) ölü bulundu.
08 Ocak 2006: Film yönetmeni Özdemir Birsel (77) hayatını kaybetti.
08 Ocak 2014: Tiyatro oyuncusu Selçuk Uluergüven hayatını kaybetti.

09 Ocak 1920: Kuvayı Milliyeci Yahya Kaptan Gebze’de şehit edildi.
09 Ocak 1905: Rus Çarı’nın kışlık sarayı önünde eylem.
09 Ocak 1964: Yazar Halide Edip Adıvar (80) hayatını kaybetti.
09 Ocak 1980: Ressam yazar Nurullah Berk hayatını kaybetti.
09 Ocak 1990: Aydınlık yazarı ve şair Cemal Süreya (59) hayatını kaybetti.
09 Ocak 1996: İşadamı Özdemir Sabancı (54) müdürü ve sekreteriyle birlikte öldürüldü.
09 Ocak 2014: Türk sinemasının kötü adamı Süheyl Eğriboz hayatını kaybetti.
09 Ocak 2014: Ressam Erdal Alantar hayatını kaybetti.

10 Ocak 1883: Rus yazar Lev Tolstoy doğdu.
10 Ocak 1921: Birinci İnönü Zaferi.
10 Ocak 1959: Eski İçişleri Bakanı Şükrü Kaya hayatını kaybetti.
10 Ocak 1968: Milli Mücadele komutanlarından General Ali Fuat Cebesoy (86) hayatını kaybetti.
10 Ocak 1979: İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi ülkesini terk etti. Mısır’a yerleşti.
10 Ocak 1945: Teşrinevvel, Teşrinisani, Kânunuevvel ve Kânunusani aylarının adları, Ekim, Kasım, Aralık ve Ocak olarak değiştirildi.
10 Ocak 1961: Çalışan Gazeteciler Bayramı. 212 sayılı Basın Kanunu Kabul edildi. Yasayı protesto eden basın patronları 3 gün gazete çıkarmadı.
10 Ocak 1985: TRT’de ‘Anı, devrim, özgürlük’ gibi kelimeler yasaklandı.
10 Ocak 2001: Yazar Necati Cumalı (Doğ: 13 Ocak 1921) yaşamını yitirdi. 2000’e Doğru dergisinde de yazarlık yaptı.

11 Ocak 1929: SSCB’de çalışma süresi 7 saate indirildi.
11 Ocak 1937: Kurtuluş Savaşı komutanlarından Atatürk’ün arkadaşı Nuri Conker (55) hayatını kaybetti.
11 Ocak 1939: Aydın’da köylüye toprak dağıtıldı.
11 Ocak 1943: Kızıl Ordu, Stalingrad kuşatmasını yardı.
11 Ocak 1961: Adalet Partisi (AP) kuruldu.
11 Ocak 1963: TBMM’de Komünizmle Mücadele Komisyonu kuruldu.
11 Ocak 1972: Bangladeş’in bagımsızlık günü.
11 Ocak 1995: Yazar Onat Kutlar (58) uğradığı bombalı saldırı sonucu hayatını kaybetti.
11 Ocak 1998: Basketbol çalıştırıcısı Aydan Siyavuş (50) hayatını kaybetti.
11 Ocak 1999: Film ve tiyatro sanatçısı Öztürk Serengil (68) hayatını kaybetti.
11 Ocak 1999: 56. Hükümet Bülent Ecevit Başkanlığında kuruldu. Ecevit 4. kez başbakan oldu.

12 Ocak 1919: İstanbul’da Meclis-i Mebusan toplandı. Antep direnişi başladı.
12 Ocak 1944: Mareşal Fevzi Çakmak Genelkurmay Başkanlığından emekli edildi.
12 Ocak 1952: ABD yönetimi, Marshall Planı çerçevesinde Türkiye’ye 58 milyon dolar askeri yardım yapılmasına karar verdi.
12 Ocak 1973: Milli Gazete yayın hayatına başladı.
12 Ocak 2013: Tiyatro sanatçısı Alev Sururi hayatını kaybetti.
12 Ocak 2014: Arkeolog Prof. Dr. Halet Çambel (98) hayatını kaybetti.

13 Ocak 1920: İşgali protesto amacıyla yapılan Sultanahmet Meydanı mitingine 150 bin kişi katıldı.
13 Ocak 1925: Kurtuluş Savaşı komutanlarından Halit Paşa, TBMM’de Ali Çetinkaya’nın tabancasından çıkan kaza kurşunuyla hayatını kaybetti.
13 Ocak 1951: TKP tevkifatları başladı.
13 Ocak 1953: Mareşal Tito, Yugoslavya devlet başkanı seçildi.
13 Ocak 1973: Yazar eleştirmen Sabahattin Eyüpoğlu (65) hayatını kaybetti.
13 Ocak 2012: KKTC 1. Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş (88), hastanede hayatını kaybetti. 17 Ocak günü devlet töreniyle Cumhuriyet Parkı’nda toprağa verildi.
13 Ocak 2012: Fenerbahçe futbol takımının efsane oyuncusu Lefter Küçükandonyadis (D: 22 Aralık 1925) hayatını kaybetti.
13 Ocak 2014: Tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu yazar Kemal Bekir hayatını kaybetti.

14 Ocak 1914: İzmir’de İTC’liler tarafından Altay Spor Klübü kuruldu.
14 Ocak 1923: Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım (66) İzmir’de hayatını kaybetti.
14 Ocak 1938: Sadabat Paktı anlaşması TBMM tarafından onaylandı.

15 Ocak 1902: Şair Nazım Hikmet Selanik’te doğdu.
15 Ocak 1915: Sarıkamış Harekâtı sona erdi.
15 Ocak 1949: İmam Hatip Liseleri açıldı.
15 Ocak 1952: ABD, Türkiye’nin NATO’ya girişini onayladı.
15 Ocak 1970: Muammer El Kaddafi, Libya’nın devlet başkanı ilan edildi.

16 Ocak 2013: Çağdaş Türk ressamı Burhan Doğançay hayatını kaybetti.

17 Ocak 1920: Fransız işgaline karşı Urfa direnişi başladı.
17 Ocak 2013: Gazeteci yazar Mehmet Ali Birand (71), kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.

18 Ocak 1956: Atatürk’ün kız kardeşi Makbule Atadan (71) hayatını kaybetti.

19 Ocak 1920: Maraş direnişi başladı.
19 Ocak 1990: Yazar Sabahattin Selek hayatını kaybetti.
19 Ocak 1993: İP Van örgütü üyesi Orhan Karaağar, Van’da uğradığı şiş ve bıçaklı saldırı sonucu hayatını kaybetti.
19 Ocak 2005: SEKA’nın kapatılmasını protesto eden işçiler fabrikadan çıkmama kararı aldı.
19 Ocak 2007: Agos gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink (52) suikast sonucu Şişli’de öldürüldü.
19 Ocak 2008: Spor yazarı gazeteci Cüneyt Koryürek trafik kazası sonucu hayatını kaybetti.
19 Ocak 2009: E. Jandarma Gazi Albay Abdülkerim Kırca (53) Ergenekon tertibine isyan ederek intihar etti.
19 Ocak 2013: Prof. Dr. Toktamış Ateş (69) hayatını kaybetti.
19 Ocak 2013: Devlet Tiyatroları sanatçısı ve rejisör İsmet Hürmüzlü hayatını kaybetti.

20 Ocak 1921: İlk Anayasa kabul edildi.
20 Ocak 1936: Ankara’da Endüstri Kongresi toplandı. İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı esasları kabul edildi
20 Ocak 1952: Savunma Bakanlığı, Kore’de 34 subay, 46 astsubay ve bin 252 erin şehit olduğunu açıkladı.
20 Ocak 1973: Cemal Madanoğlu ve 31 kişi hakkında ‘Anayasayı ıskat’tan dava açıldı. Dava açılanlar arasında Doğan Avcıoğlu, İlhan Selçuk ve İlhami Soysal da var.
20 Ocak 1975: ASALA terör örgütü kuruldu.
20 Ocak 1989: Samsunspor faciası. Samsunspor kafilesini Malatya deplasmanına götüren kulüp otobüsü, Havza yakınlarında kötü hava koşulları nedeniyle kaza yaptı. Kaza sonucu futbolcular Muzaffer Badalıoğlu, Mete Adanır, Zoran Tomic, antrenör Nuri Asan ve şoför Asım Özkan hayatını kaybetti.
20 Ocak 1989: İşadamı Asil Nadir, Günaydın ve Güneş gazetelerini satın aldı.
20 Ocak 1993: Anayasa Mahkemesi dini bayramlarda Bayram dışında gazete çıkarılmasını yasaklayan yasayı iptal etti.
20 Ocak 2013: Gazeteci Sadun Tanju hayatını kaybetti.

21 Ocak 1924:Sovyet Devrimi lideri Vladimir İlyiç Lenin (53) hayatını kaybetti.
21 Ocak 1925: Arnavutluk Cumhuriyeti ilan edildi.
21 Ocak 2013: Yazar İsmet Kür (97) hayatını kaybetti.
21 Ocak 2013: Prof. Dr. Ahmet Mete Işıkara (71) hayatını kaybetti.

22 Ocak 1921: Çerkez Ethem Yunanlılara sığındı.
22 Ocak 1946: Mahabat Kürt Cumhuriyeti İran’da ilan edildi.

23 Ocak 1913: Babıâli Baskını.
23 Ocak 1978: Türkiye 1. Kömür Kongresi Zonguldak’ta yapıldı.
23 Ocak 1995: Posta ve Yeni Şafak gazeteleri yayın hayatına başladı.
23 Ocak 2005: Yazar Atilla Özkırımlı (63) hayatını kaybetti.

24 Ocak 1980: Türk ekonomisinde radikal liberal kararlar alındı. Develüasyon yapıldı. Türk ekonomisi ulusulararası şirketlere açıldı.
24 Ocak 1993: Gazeteci yazar Uğur Mumcu (50), uğradığı bombalı saldırı sonucu Ankara’da hayatını kaybetti.
24 Ocak 2001: Diyarbakır Emniyet Müdürü Gaffar Okkan (49), 4 korumasıyla birlikte uğradığı suikast sonucu şehit oldu.
24 Ocak 2006: Tiyatro sanatçısı Mümtaz Sevinç (53) hayatını kaybetti.
24 Ocak 2007: Eski Dışişleri Bakanı İsmail Cem İpekçi (67) hayatını kaybetti.
24 Ocak 2010: İşadamı ve fotoğraf sanatçısı Şakir Eczacıbaşı (81) hayatını kaybetti.

25 Ocak 1755: Moskova Üniversitesi kuruldu.
25 Ocak 1978: TİKP Malatya yöneticilerinden Erhan Bitlisli, MHP’li militanların saldırısı sonucu hayatını kaybetti.
25 Ocak 2009: Gazeteci Orhan Duru (75) hayatını kaybetti.
25 Ocak 2010: Tiyatro sanatçısı Nedim Doğan hayatını kaybetti.
25 Ocak 2011: Mısır’da Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek’e karşı halk hareketi başladı.

26 Ocak 1948: Milli Mücadele komutanı Kâzım Karabekir (66) hayatını kaybetti.
26 Ocak 1963: Hürriyet gazetesi muhabiri Yüksel Kasapbaşı, foto muhabiri Abidin Behpur ve şoför Yüksel Öztürk görev için gittikleri Çatalca yakınlarında donarak hayatını kaybettiler.
26 Ocak 2012: Sendika önderi, Türkiye İşçi Partisi’nin kurucu Genel Başkanı TPK üyesi Avni Erakalın hayatını kaybetti.

27 Ocak 1299: Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluşu.
27 Ocak 1923: Cumhuriyet’in ilk hava şehidi Binbaşı Fazıl Bey (34), İzmir’de eğitim uçuşu sırasında uçağının yere çakılması nedeniyle hayatını kaybetti. Fazıl Bey, Cihan ve Kurtuluş Savaşlarında görev almıştı.

28 Ocak 1918: Sovyet Kızıl Ordu kuruldu.
28 Ocak 1920: Misak-ı Milli ilan edildi.
28 Ocak 1921: Mustafa Suphi (37) ve arkadaşları öldürüldü.
28 Ocak 1954: Köy Enstitüleri’nin kapatılması yasasının kabulü.
28 Ocak 1981: Şair Özdemir Asaf (57) hayatını kaybetti.
28 Ocak 1993: Genelkurmay Başkanlığı, ‘darbe devrinin’ kapandığını açıkladı.
28 Ocak 1997: Basın kuruluşları kültür ürünleri dışında ürün dağıtamayacak. Promosyon Yasası yürürlüğe girdi.
28 Ocak 2012: Türkiye’nin ilk güzeli Keriman Halis Ece (Tamer) hayatını kaybetti. (D: 1913)
28 Ocak 2013: Taverna müziği sanatçısı Ferdi Özbeğen (71) hayatını kaybetti.

29 Ocak 1923: Mustafa Kemal, Latife Hanım’la İzmir’de evlendi.
29 Ocak 1991: Prof. Dr. Tarık Zafer Tunaya (75) hayatını kaybetti.

30 Ocak 1933: Hitler, Almanya Devlet Başkanı oldu.
30 Ocak 1948: Hindistan lideri Mahatma Gandi uğradığı suikast sonucu öldürüldü.
30 Ocak 1978: Türkiye İşçi Köylü Partisi (TİKP) Ankara’da kuruldu.
30 Ocak 1998: Karikatürist Ali Ulvi Ersoy hayatını kaybetti.
30 Ocak 2009: Prof. Dr. Uçkun Geray hayatını kaybetti. Geray İP üyesiydi.

31 Ocak 1929: Bolşevik devrimi liderlerinden Troçki sürgüne gönderildi.
31 Ocak 1931: Gümrük ve Tekel Bakanlığı kuruldu.
31 Ocak 1958: Suriye ve Mısır ‘Birleşik Arap Cumhuriyeti’ adı altında birleşti.
31 Ocak 1961: Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikasında 2 bin 400 işçi grev başladı.
31 Ocak 1990: Prof. Dr. Muammer Aksoy (73) uğradığı suikast sonucu hayatını kaybetti.

NOT: Ocak ayı arşivi aydınlık Gazetesi arşivinden alındı. Teşekkürlerimizle.MT

Kuruluş: 1 Nisan 2004 - Copyright © 2020 Mayın Tarlası - Cengiz TOKGÖZ. All Rights Reserved.                              Sayaç